ĐỜI SỐNG THÁNH HIẾN, LỜI MỜI GỌI HOÁN CẢI LIÊN TỤC

0
346

ĐỜI SỐNG THÁNH HIẾN, LỜI MỜI GỌI HOÁN CẢI LIÊN TỤC

Đức Thánh Cha Phanxicô của chúng ta nói “Khi Chúa Giêsu mời gọi một người nào đó hoán cải, ngài không xử sự như một thẩm phán, nhưng bằng việc đến gần gũi thân mật với chúng ta.”

“Chúa Giêsu thuyết phục con người bằng lòng nhân hiền, bằng tình yêu, và qua hành động này Chúa chạm đến tận đáy sâu của trái tim con người, và họ cảm thấy bị hấp dẫn bởi tình yêu Chúa và được thúc đẩy để thay đổi cuộc đời.” Đức Thánh Cha hỏi: “Đã bao lần chúng ta cảm thấy cần phải thay đổi toàn diện con người chúng ta? Bao nhiêu lần chúng ta đã tự hỏi: ‘Tôi phải thay đổi, tôi không thể tiếp tục thế này… Cuộc đời tôi trên lối đi này, sẽ không mang lại hoa trái, sẽ là một cuộc sống vô nghĩa và tôi sẽ không hạnh phúc.

Mùa Chay Giáo hội mời gọi mỗi chúng ta làm một cuộc trở về, trở về với con người thật của minh, trở về với Thiên Chúa tình yêu, là người Cha giàu lòng xót thương chúng ta là những con người tội lỗi, bất xứng.

Chúng ta có nhiều điều để hoán cải trong trong tinh thần của Mùa Chay Thánh này trong đời sống Thánh Hiến của chúng ta, nhưng chúng ta cần tập chung vào một vài điểm cần thiết sau đây:

  1. Hoán cải trong lỗi suy nghĩ

Nói về sự hoán cải trong cách suy nghĩ của chúng ta, đức Thánh Cha Phanxicô đã chia sẻ như sau: “Hội Thánh nói về những việc cần làm để hoán cải. Đó là ăn chay, làm việc bố thí, và sám hối. Đó là cuộc hoán cải được diễn tả trong những hành vi cụ thể. Hãy thực thi những điều ấy theo phong cách mới mẻ của người Kitô. Đó là phong cách được nói tới trong tám mối phúc thật của bài giảng trên núi. Hội Thánh cũng nói với chúng ta về cuộc hoán cải nội tâm. Chúng ta hãy nghĩ về mẫu gương tốt lành của người Samaritano nhân hậu. Đó là cuộc hoán cải nội tâm. Đó là cách cảm nhận, là cách rung động con tim, là động lòng trắc ẩn, là chạnh lòng thương theo phong cách của người Kitô.

Có cuộc hoán cải về hành động. Có cuộc hoán cải về cách cảm nhận. Và bây giờ, chúng ta nói về cuộc hoán cải về tư tưởng. Không phải là về điều mà chúng ta nghĩ, mà là về lối nghĩ về nếp nghĩ, về phong cách mà chúng ta suy nghĩ. Tôi có thể tự hỏi lòng mình rằng: Tôi đang suy nghĩ theo cung cách của một Kitô hữu, hay tôi suy nghĩ giống như người ngoại? Đây là sứ điệp mà Giáo Hội gửi tới chúng ta hôm nay.

Giáo Hội mời gọi chúng ta hãy thay đổi cách nghĩ, thay đổi phong cách tư duy. Người ta có thể thuộc lòng Kinh Tin Kính, ngay cả biết tất cả những giáo lý của Giáo Hội, nhưng nếu thiếu đi tinh thần Kitô giáo, thì kể cũng như không.

Cuộc hoán cải về tư tưởng, về suy nghĩ, điều ấy không bình thường chút nào. Hoán cải về lối nghĩ về nếp nghĩ, điều ấy không bình thường chút nào. Chúng ta có thể tự đặt câu hỏi rằng: Tôi đang suy nghĩ với tinh thần nào, với thần khí nào? Tôi đang suy nghĩ với thần khí của Chúa, hay với tinh thần của cộng đồng xã hội chính trị đảng phái mà tôi theo đuổi? Tôi đang suy nghĩ bằng loại tinh thần nào? Cố gắng tìm hiểu xem bản thân có thực sự theo tinh thần của Chúa hay không. Hãy xin ơn nhận định về điều đó, để phân biệt được khi nào ta suy nghĩ theo tinh thần thế gian, khi nào ta suy nghĩ theo tinh thần của Chúa. Hãy xin ơn hoán cải trong tư tưởng trong nếp nghĩ.

Trong ĐSTH, chúng ta cũng phải nhìn nhận lại cách suy nghĩ của chúng ta đối với tha nhân, đặc biệt là đối với những anh chị em trong cộng đoàn. Đôi khi cách suy nghĩ của ta làm biến dạng hình ảnh đẹp của tha nhân, từ đó chúng ta tạo cho nhau những thành kiến không tốt. Chúa Giêsu mời gọi chúng ta hãy luôn suy nghĩ tích cực về người khác và đừng bao giờ phán đoán người khác một cách vô điền kiện. Đứng trước mặt Chúa, tất cả chúng ta đều là những tội nhân, nên chúng ta không có quyền phấn xét và lên án ai. Chỉ có Chúa là người Cha hoàn hảo nhất mới có quyền phán xét người khác mà thôi. Trong tinh thần của Mùa Chay Thánh này, Giáo hội mời gọi mỗi chúng ta hãy hoán cải cách suy nghĩ của ta đối với tha nhân, để rồi chúng ta nhận ra sự hiện diện của Chúa nơi họ.

  1. Hoán cải trong hành động và đời sống thánh hiến

Một đời sống thánh hiến trở nên phong phú nhờ một linh đaọ hiệp thông đưa tới mở ra với “cái khác”, cái dị biệt, cả trong lòng đời sống thánh hiến, cũng như trong Hội Thánh và bên ngoài Hội Thánh; nhờ một linh đạo nhập thể trở thành ngôn sứ; nhờ một linh đạo toàn diện, trong khi không ngừng hướng thẳng con mắt và trái tim vào Chúa, vẫn không coi rẻ những gì thuộc riêng về người nam và người nữ đã được tạo dựng theo hình ảnh giống Thiên Chúa.

Một đời sống thánh hiến được sinh động bởi một lòng khao khát mãnh liệt sống đặc sủng tận căn hơn và một sự trung thành say mê sáng tạo.

Một đời sống thánh hiến quan tâm cống hiến một nền huấn luyện phù hợp với thời hiện tại và chuẩn bị cho việc đọc những dấu chỉ của thời đại: một nền huấn luyện toàn diện, thường xuyên, có đồng hành…

Một đời sống thánh hiến đặt ưu tiên vào con người và nhằm đơn giản hóa cơ cấu, đặt cơ cấu xuống phục vụ con người và đặc sủng cùng sứ mạng riêng của mỗi Hội Dòng, không cắm sào trong nỗi luyến tiếc những cơ cấu và những thói quen không còn mang sức sống trong thế giới hiện nay (x. NVTM 108), cũng chẳng còn là kênh truyền thích hợp cho đặc sủng riêng của một Hội Dòng.

Một đời sống thánh hiến biết nhìn thế giới không phải như một nguy cơ hay một đe dọa, nhưng như là “tu viện” và cánh đồng thích hợp cho sứ mạng; một đời sống thánh hiến phóng vào thế giới tầm nhìn cởi mở để đối thoại và hội nhập văn hóa.

Một đời sống thánh hiến có ý thức rõ ràng về tính cách thuộc về Hội Thánh, trong khi không từ bỏ tính cách ngôn sứ và một tinh thần phê phán lành mạnh trong lòng Hội Thánh.

Điều thôi thúc chúng ta

Cả đời sống thánh hiến lẫn Hội Thánh đều không được phép tê cứng, bại liệt, không đếm xỉa tới thế giới trong đó mình phải phục vụ. Đứng trước một sự thay đổi mô hình có tính lịch sử như cuộc thay đổi chúng ta đang sống, trong đó người nam và người nữ đều thay đổi cách hiểu chính mình và cách hiểu những tương quan của mình với nhóm của mình và với đấng siêu việt, đời sống thánh hiến đang đứng trước một thách đố lớn: tìm một “khuôn mặt lịch sử” có ý nghĩa hơn với con người hôm nay, tránh xa hai cám dỗ có vể mâu thuẫn nhau nhưng lại nguy hiểm như nhau: bám vào quá khứ, thương tiếc nhớ nhung một cái gì đó mà chẳng bao giờ sẽ trở lại; hay túm lấy cái mới mẻ đầu tiên xuất hiện ở chân trời, không phân định xem nó có thúc đẩy chúng ta theo hướng của Thần Khí “muốn thổi đâu thì thổi” (x. Ga 3, 8). Những người sống thánh hiến không thể là người luyến tiếc quá khứ hay người phiêu lưu, nhưng là những người nam, người nữ để cho mình được tái sinh không ngừng nhờ hơi thở của Thần Khí.

Thần Khí thúc đẩy chúng ta tới
Một đời sống thánh hiến cảm thấy mình luôn ở trên đường, tập trung vào Chúa, và trở thành dấu chỉ của sự siêu việt: sự thánh hiến, đời sống huynh đệ trong cộng đoàn, sứ mạng; ra khỏi trung tâm, có khả năng đi tới ngoại biên.

Một đời sống thánh hiến khát khao Thiên Chúa, được linh hoạt bởi sự không ngừng tìm kiếm một Thiên Chúa là Đấng để cho gặp gỡ và cuốn hút chúng ta vào với sự hiện diện của Ngài trong thế giới; một đời sống thánh hiến mạnh vì một linh đạo thống nhất, có sức năng động vươn tới và thông dự; một đời sống thánh hiến sẵn sàng để cho mình được Thiên Chúa làm lại, tái tạo, “như đất sét trong tay thợ gốm” (x. Gr 18,1-6); một đời sống thánh hiến có tính thần bí, chiêm niệm, biết nhìn ra sự cao cả thánh thiêng của người bên cạnh và khám phá ra sự hiện diện của Thiên Chúa trong mọi con người; một đời sống thánh hiến biết mở ra cho tình yêu Thiên Chúa; một đời sống thánh hiến được dẫn dắt bởi đức tin được chia sẻ và trở nên phong phú.

Một đời sống thánh hiến khát khao đời sống huynh đệ trong cộng đoàn và ước mong tái tạo nó, làm cho nó ngày càng hiện rõ trước mắt người nam và người nữ ngày nay; một đời sống huynh đệ trong cộng đoàn được linh hoạt bởi đối thoại và việc phân định huynh đệ, tạo thuận lợi cho việc đồng trách nhiệm và đồng tham gia giữa mọi thành viên; một đời sống huynh đệ trong cộng đoàn trở thành trường dạy nhân bản và đời sống Ki-tô hữu chân chính; một đời sống huynh đệ trong cộng đoàn với những tín hiệu mạnh mẽ về sự tự chủ bản thân được sống trong tình hiệp thông huynh đệ; một đời sống huynh đệ trong cộng đoàn trong đó sự khác biệt được đón nhận như ơn ban của Thần Khí (x. NVTM 131), dù nó có thể là phiền toái; một đời sống huynh đệ trong cộng đoàn biết xây dựng giây liên kết bền lâu chứ không chỉ có tính chức năng và hiệu quả; một đời sống huynh đệ trong cộng đoàn được dẫn dắt bởi luật của sự hiệp thông.

Một đời sống thánh hiện chấp nhận lệnh lấy sáng kiến (x. NVTM 24); mở ra những con đường, bước đi trên những nẻo đường mới, nhận ra khả thể chứ không chỉ thấy vấn đề; một đời sống thánh hiến biết dùng dấu hiệu và lời để nói lên quyền làm Chúa của Thiên Chúa trong lịch sử của mỗi con người nam cũng như nữ.

Một đời sống thánh hiến “đi ra” và biết mình đi dâu (x. NVTM 46); một đời sống thánh hiến theo kiểu mẫu người “samari”, biết dừng lại đáp ứng những điều khẩn trương của sứ mạng lúc hiện tại, và biết khởi từ đó tính toán và lên chương trình hành động; một đời sống thánh hiến có khả năng để 99 con chiên tại đó mà đi tìm con chiên bị lạc (x. Lc 15, 3-7); biết quét dọn cả nhà để tìm cho ra đồng tiền bị mất (x.Lc 15, 8-10); một đời sống thánh hiến luôn giữ “cửa mở” để tiếp đón vô điều kiện (x. NVTM 46-47).

Một đời sống thánh hiến đi gọi, đi mời và loan báo, chú ý tới chiều kích ngôn sứ của mình, làm nổi lên những giá trị của Tin Mừng và duy trì tính độc sáng tin mừng của đời sống huynh đệ trong cộng đoàn như một dấu chỉ ngôn sứ ngược chiều văn hóa, gợi lên Nước Trời.

Một đời sống thánh hiến không để mất trộm niềm hy vọng (x. NVTM 86), không để mất trộm tính vô vị lợi, không để mất trộm cộng đoàn và lý tưởng tình yêu huynh đệ (x.NVTM 92.101), không để mất trộm tính trẻ trung, không để mất trộm lòng hăng hái, sức thừa sai và niềm vui loan báo Tin Mừng (x. NVTM 80.83), không để mất trộm Thần Khí, không để mất trộm Tin Mừng (x. NVTM 97).

Một đời sống thánh hiến ý thức về nhiều thách đố phải đương đầu, và đương đầu với óc thực tế, đồng thời với niềm vui, sự mạnh dạn, và cho đi với lòng tin tưởng; một đời sống thánh hiến không chấp nhận trở thành một viện bảo tàng cho người ta chiêm ngắm nhưng chẳng ai muốn sống trong đó, ý thức ơn gọi của mình là đáp lại những “dấu chỉ của thời đại”, trong đó Thần Khí nói và không ngừng kêu gọi mình.

Liệu đời sống thánh hiến có một tương lai không?

Câu hỏi này nhiều người đang đặt ra hôm nay. Tôi xin trích lời ĐTC Beneđictô XVI nói với các giám mục Brasil – vì tôi hoàn toàn đồng ý : “… đời sống thánh hiến tự thân nó bắt nguồn từ chính Chúa là Đấng đã chọn cho mình nếp sống trinh khiết, khó nghèo và vâng phục này. Vì thế đời sống thánh hiến không thể thiếu vắng, cũng không thể chết mất trong Hội Thánh (5/11/2010).

       Vâng, có một tương lai cho đời sống thánh hiến, nhưng một số hình thức đời sống thánh hiến lỗi thời, đã trở thành kỳ quặc, cổ lỗ, không còn nói gì nhiều hoặc không còn nói gì với người người nam, người nữ hôm nay, sẽ không tồn tại, ngay cả khi bề ngoài có chút thành công nào đó vì có sự an toàn và quyền lực. Đời sống thánh hiến có một tương lai trong mức độ nó trở thành sứ giả mang chứng từ và ý nghĩa, đáp lại những “dấu chỉ của thời đại” và “với sự trung thành sáng tạo” biết khám phá cội rễ của các đặc sủng khác nhau và đọc lại trong vùng đất màu mỡ của văn hóa hiện tại. Tương lai của đời sống thánh hiến ở trong tay Thiên Chúa, nhưng cũng tùy thuộc phần lớn vào khả năng đổi mới, tái tạo, khám phá lại nền tảng của nó.

Điều này bao hàm:

Đời sống thánh hiến phải là một lời ngôn sứ sống động với kinh nghiệm về những giá trị của Nước Trời, dù những giá trị ấy không phải là của riêng đời sống thánh hiến, nhưng đời sống thánh hiến phải nhấn mạnh như một sự khiêu khích, chẳng hạn: sự tìm kiếm Thiên Chúa với lòng say mê, lòng yêu mến vô vị lợi và không biên giới, sự chia sẻ trong tình liên đới và hiệp thông với một nếp sống đơn sơ, đạm bạc và vui tươi, tình huynh đệ nồng nàn biết tiếp đón, thúc đẩy, tha thứ… Đời sống thánh hiến phải chia sẻ sứ mạng của Chúa Giê-su Ki-tô, Đấng mời gọi làm việc trong vườn nho của Ngài để phục vụ Dân Thiên Chúa đang bước đi, chiến đấu, chịu đau khổ và hy vọng, trong sự tuân phục vô điều kiện đối với Thánh Thần là Đấng tạo dựng, tái tạo và đổi mới mọi sự.

Đời sống thánh hiến phải biết sống một nếp sống khác và ngược chiều văn hóa, không làm sai lạc chức năng ngôn sứ, không che khuất tính cách biểu tượng của mình, không làm mất đi cái mũi nhọn cánh chung của mình.

Đời sống thánh hiến phải mạnh dạn đảm nhận giai đoạn “tế nhị và khó khăn” hiện nay như một thời thuận lợi (kairos) của sự thanh luyện, và dịp thuận tiện để trở lại với cái cốt lõi, ngõ hầu cuộc khủng hoảng mà chúng ta đang trải qua trở thành một cuộc khủng hoảng để tôi luyện lại, và sẽ từ đó bước ra thêm mạnh mẽ trong chiều kích thần bí và ngôn sứ. Đời sống thánh hiến phải cổ võ một kinh nghiệm về Thiên Chúa nhập thể có sức hấp dẫn và đặt nền tảng, một cuộc gặp gỡ mặt đối mặt với Thiên Chúa (x. Xh 34, 29) (chiều kích thần bí) và làm việc không mệt mỏi để phát triển con người toàn diện, bằng việc loan báo kế hoạch của Thiên Chúa về con người, và tố giác những mơ tưởng phi nhân về con người của biết bao người (chiều kích ngôn sứ); một đời sống thánh hiến cảm nhận và truyền đạt lòng say mê đối với Thiên Chúa và say mê đối với con người.

Một đời sống thánh hiến sống triệt để nhưng không quá khích, trong sự hiệp thông và tính bổ sung, cởi mở và sẵn sàng, không sợ hãi và không cứng ngắc, cởi mở với Thần Khí là Đấng “muốn thổi đâu thì thổi” (Ga 3,8), Đấng thay đổi con tim, giải thoát chúng ta khỏi những nỗi sợ hãi của mình, những thất chí, chán chường, Đấng thúc đẩy chúng ta đi đến với người khác và dẫn chúng ta đến sự thống nhất chặt chẽ giữa bản chất và hành động, giữa cái gì là bản thân và cái gì là cộng đoàn.

Một đời sống thánh hiến làm chứng nhân của Đức Giê-su Ki-tô bằng một cuộc sống khó nghèo không cần nhiều lời giải thích, sống trong tinh thần liên đới, hiệp thông và công bằng, trong một đời sống đơn sơ thanh đạm, bằng một đời sống độc thân vì Nước Trời làm cho chúng ta trở nên thân ái và gần gũi mà không dính bén, hội nhập, nhịp nhàng, sẵn sàng và vui tươi; bằng một sự vâng phục trở thành một cách thức mới để sống tự do và qua đó ngày càng trở nên tự do, có trách nhiệm và trưởng thành, với một đời sống huynh đệ nhân bản và nhân bản hóa trong cộng đoàn, với một sứ mạng can đảm và mạnh dạn nâng đỡ mọi người, nhất là những người sống trong một nền văn hóa biến họ thành cặn bã, tóm lại, với một đời sống chìm ngụp trong Thần Khí Thiên Chúa.

Cuối cùng, một đời sống thánh hiến biết quan tâm đến phẩm chất Tin Mừng của đời sống của những người được thánh hiến, không bao giờ sa vào cám dỗ của con số và hiệu năng (Giáo Lý 18).

Tóm lại, Đời sống thánh hiến đang đối diện với nhiều thách đố đòi phải sống hiện tại với lòng say mê và ôm lấy tương lai với niềm hy vọng. Đức Thánh Cha Phanxicô nhắc chúng ta rằng những thách đố ở đó là để chúng ta đương đầu. Chính Ngài đã đặt chúng ta trước một số thách đố: một đời sống thánh hiến trong đó không bao giờ thiếu niềm vui, một đời sống thánh hiến có thể thức tỉnh thế giới, một đời sống thánh hiến chuyên gia của hiệp thông, một đời sống thánh hiến “đi ra”, một đời sống thánh hiến không ngừng phân định, luôn tự hỏi mình xem Thiên Chúa và nhân loại đang đòi gì ở mình trong lúc này.

Đứng trước những nỗi sợ hãi, sự nản lòng, cám dỗ chạy trốn, Đức Thánh Cha Phanxicô nhắc chúng ta rằng chúng ta không đơn độc, và chính Chúa cũng bảo đảm với chúng ta: “Đừng sợ… vì có Ta ở với con để bảo vệ con” (Gr 1, 6). Với sự an toàn đó chúng ta hãy nghe lời Chúa phán: Đời sống thánh hiến, hãy chỗi dậy và bước đi.

0 BÌNH LUẬN